Italië
Petrarca (1304-1374) schreef Canzoniere en werd het voorbeeld van vele andere dichters. Het kenmerk van Petrarca's poëzie, meest liefdessonnetten, is de aanbidding van een geïdealiseerde maar onbereikbare vrouw. De liefde veroorzaakt dientengevolge zowel geluk als smart: de minnaar is een gespleten persoon met zelfmoordneigingen, hetgeen tot uiting komt in paradoxale beeldspraak: hij is vuur, zij is ijs; hij is vrij én gevangen. De lichamelijke schoonheid wordt standaard beschreven in het zgn. petrarkistisch vrouwenportret: blond haar, ogen als sterren, tanden als parels enz.
Opdracht: Onderstreep de Petrarkische kenmerken in het volgende gedicht. http://www.literatuurgeschiedenis.nl/lg/goudeneeuw/literatuurgeschiedenis/lgge009.html
Boccaccio schreef in 1348 de raamvertelling Decamerone.
Opdracht: Wat is een raamvertelling en waar gaat dit werk over?
Frankrijk en Engeland (en Spanje)
De in Italië begonnen Renaissance verspreidt zich via Frankrijk verder uit over Europa. Michel de Montaigne introduceert een nieuw prozagenre: het essay. Er wordt over allerhande onderwerpen geschreven, waaronder verhandelingen over literatuur. Een populaire dichtvorm blijft echter het sonnet.
In Engeland publiceert Thomas Moore Utopia. De schrijver werd onthoofd door Hendrik VIII, omdat hij zich verzette tegen de oprichting van de Anglicaanse Kerk. Utopia is afgeleid van het Latijnse ou topos (geen plaats).
Welke twee betekenissen heeft Utopia, en waarin verschillen deze betekenissen?
Wat is een essay?
We hebben gezien dat de schilderkunst en de bouwkunst sterk onder invloed kwamen te staan van de barok. Maar ook de literatuur kent zijn barokke auteurs. Welke barokke kenmerken kunnen we toeschrijven aan de schilderkunst en architectuur?
(vroege literaire barok) Miguel de Cervantes (1547-1616) schrijft de 'Don Quichot'.
Wat is de opdracht van Don Quichotte en welke rol spelen de knecht en de windmolens?
(Overgang renaissance en barok) William Shakespeare. Hij schrijft een aantal nog steeds wereldberoemde toneelstukken en introduceert het Shakespeare sonnet.
Wat is het verschil met het klassieke sonnet?
Wat zijn de classicistische (klassieke) toneelkenmerken?
Hoe behandelde Shakespeare de classicistische regels in zijn toneelstukken, en welke invloed had dat op ontvangst van het publiek door de eeuwen heen?
John Milton (1608-1674) schrijft Paradise Lost. Onder welke omstandigheden schrijft hij dit werk en waar gaat dit over?
Wat zijn de kenmerken van barokke literatuur?
Classicisme in Frankrijk
Naast de term classicisme in de context van de barok en de renaissance, bestaat er ook een classicisme als stroming binnen de Franse literatuur uit de tweede helft van de 17e eeuw.
Als reactie op de barok ontstond bij een groep schrijvers de behoefte aan een nieuwe set eisen voor heldere, duidelijke en ordelijke kunst. Deze eisen en regels waren dan weer ontleend aan de grote schrijvers uit de Oudheid (de klassieken).
Opdracht: geef voorbeelden van zulke regels.
http://www.literatuurgeschiedenis.nl/lg/18de/terzijde/lg18073.html
Molière (1622-1673)
Maak jouw eigen website met JouwWeb